Ο ρόλος των οργανωμένων εγκληματικών ομάδων στη διακίνηση ναρκωτικών ουσιών είναι καθοριστικός, καθώς αυτές αποτελούν τον βασικό μηχανισμό μέσω του οποίου σχεδιάζεται, υλοποιείται και διατηρείται η παράνομη δραστηριότητα σε διαρκή και συστηματική βάση (Witbooi et al., 2020).
Σύμφωνα με τους θεωρητικούς του Δικαίου, για την πλήρωση της ειδικής υποστάσεως ενός εγκλήματος απαιτείται, εκτός από την τέλεση της περιγραφόμενης στο νόμο αξιόποινης πράξης (αντικειμενική υπόσταση) και κάποια μορφή υπαιτιότητας, ήτοι αμέλεια ή δόλος.
Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, μέσω της διαδικαστικής υποχρέωσης του Άρθρου 2 (ΕΣΔΑ), επιβάλλει στα κράτη-μέλη την υποχρέωση διενέργειας άμεσης, αμερόληπτης και διαφανούς έρευνας σε κάθε περίπτωση απώλειας της ανθρώπινης ζωής (θανάτου), και ιδίως όταν υφίστανται στοιχεία που υποδηλώνουν την ευθύνη των κρατικών οργάνων ή Αρχών.